តើចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព (Security Vulnerability) ជាអ្វី? ស្ថានភាពជាក់ស្តែង និងវិធីសាស្ត្រទប់ស្កាត់

នៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថលនាពេលបច្ចុប្បន្ន គ្រប់សហគ្រាសទាំងអស់សុទ្ធតែប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យ tiềm năng ជាច្រើនពីបរិស្ថានអនឡាញ ជាពិសេសគឺ ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព (Security Vulnerability)។ តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាចំណុចខ្សោយទាំងនេះបង្កគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងម្ល៉េះ? ហើយតើអាជីវកម្មអាចការពារខ្លួនពីការគំរាមកំហែងនេះដោយរបៀបណា? សូមចូលរួមជាមួយ Vcloudia ដើម្បីស្វែងយល់អំពីចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព មូលហេតុ និងវិធីសាស្ត្រទប់ស្កាត់ ដើម្បីការពារប្រព័ន្ធ IT របស់អ្នកតាមរយៈអត្ថបទខាងក្រោម។

តើចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព (Security Vulnerability) ជាអ្វី?

Security Vulnerability គឺជាសញ្ញាណដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងសុវត្ថិភាពអ៊ិនធឺណិត (Cybersecurity) និងមានការនិយមន័យខុសៗគ្នាជាច្រើន៖

- យោងតាម RFC 4949 ចេញផ្សាយដោយ IETF (Internet Engineering Task Force) ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពត្រូវ​បាន​កំណត់ន័យថាជា ចំណុចហ្វកហ្វRestore ឬចំណុចខ្សោយនៅក្នុងការឌីហ្សាញ ការអនុវត្ត ឬការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ។ ចំណុចខ្សោយនេះអាចត្រូវ​បាន​កេងចំណេញដើម្បីរំលោភលើគោលការណ៍សុវត្ថិភាពប្រព័ន្ធ។

- ការនិយមន័យរបស់ NIST (National Institute of Standards and Technology) បានពិពណ៌នាថា ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពគឺជាចំណុចខ្សោយនៅក្នុងប្រព័ន្ធព័ត៌មាន នីតិវិធីសុវត្ថិភាពប្រព័ន្ធ ការគ្រប់គ្រងផ្ទៃក្នុង ឬការអនុវត្ត ដែលអាចត្រូវ​បាន​កេងចំណេញ ឬបំផុសឡើងដោយប្រភពនៃការគំរាមកំហែង។ ការនិយមន័យនេះគឺស្រដៀងគ្នាយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹង ISO 27000 ដែលនៅក្នុងនោះ ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពត្រូវ​បាន​ចាត់ទុកថាជាចំណុចខ្សោយនៃ Asset ឬ Control ដែលអាចត្រូវ​បាន​កេងចំណេញដោយការគំរាមកំហែងមួយ ឬច្រើន។

ជាទូទៅ ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពគឺជាចំណុចខ្សោយ ឬចំណុចហ្វកហ្វRestore នៅក្នុងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន Software ឬនីតិវិធីសុវត្ថិភាព។ ប្រសិនបើមិនត្រូវបានរកឃើញ និងជួសជុលបានទាន់ពេលវេលាទេ ចំណុចខ្សោយទាំងនេះអាចត្រូវ​បាន​ Hackers កេងចំណេញដើម្បីលេចធ្លាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុង បើកការវាយប្រហារតាមអ៊ិនធឺណិតទ្រង់ទ្រាយធំ និងបញ្ហាផ្សេងៗទៀត។

មូលហេតុដែលបង្កឱ្យមានចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព

ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពអាចកើតចេញពី Hardware, Software ឬមនុស្ស។ ខាងក្រោមនេះជាមូលហេតុទូទៅបំផុតទាំង ៦៖

- កំហុសក្នុងការសរសេរកម្មវិធី (Programming Errors)៖ ក្នុងអំឡុងពេលអភិវឌ្ឍន៍ Software ប្រសិនបើ អ្នកសរសេរកម្មវិធី (Programmers) មិនបាន Test ឱ្យបានដិតដល់ទេ ចំណុចហ្វកហ្វRestore មួយចំនួននៅក្នុង Source Code អាចត្រូវ​បាន​រំលង ហើយបង្កើតជា «Backdoor» ដោយអចេតនាសម្រាប់ Hackers ក្នុងការវាយប្រហារ។

- ការប្រើប្រាស់ Software ឬ Version ចាស់ៗ៖ នៅពេលអាជីវកម្មខកខានក្នុងការ Update ប្រព័ន្ធ ឬ Software របស់ខ្លួនទៅកាន់ Version ថ្មីបំផុត ចំណុចខ្សោយដែលត្រូវ​បាន​រកឃើញ ប៉ុន្តែមិនទាន់ Patch នឹងបង្កើតលក្ខខណ្ឌឱ្យ Hackers ជ្រៀតចូល។

- កម្រិតនៃការតភ្ជាប់ (Connectivity Level)៖ ប្រូបាប៊ីលីតេនៃលេចឡើងនូវចំណុចខ្សោយគឺសមមាត្រដោយផ្ទាល់ទៅនឹងចំនួនឧបករណ៍ដែលបានតភ្ជាប់។ ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍនៃ បច្ចេកវិទ្យា IoT និងការតភ្ជាប់ជាបន្តបន្ទាប់រវាងឧបករណ៍ ចំណុចខ្សោយ potentiate នៅក្នុងបណ្តាញកំពុងតែកើនឡើងជាលំដាប់ ពីនោះពង្រីក Attack Surface សម្រាប់ជនខិលខូច។

- ការប្រើប្រាស់អ៊ិនធឺណិត៖ នៅពេលតភ្ជាប់ទៅកាន់អ៊ិនធឺណិត Spyware និង Adware អាចត្រូវ​បាន​​ដំឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិលើកុំព្យូទ័រដោយអ្នកប្រើប្រាស់មិនបានដឹងខ្លួន។ ប្រភេទ Software ទាំងនេះអាចងាយស្រួលតាមដានសកម្មភាពអនឡាញរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ប្រមូលព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន និងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀត។

- ចំណុចហ្វកហ្វRestore នៃ Software និងប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ៖ ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពនៅក្នុង Software ជាពិសេសប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ (OS) ពេញនិយម គឺជាគោលដៅកំពូលសម្រាប់ Hackers។ នៅពេល Software ទាំងនេះមានបញ្ហាដំណើរការ Hackers អាចទាញយកប្រយោជន៍ដើម្បីជ្រៀតចូលប្រព័ន្ធ។

- កត្តាមនុស្ស (Human Factors)៖ បុគ្គលិករបស់សហគ្រាសច្រើនតែជាចំណុចខ្សោយបំផុតនៅក្នុងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព។ ការធ្វេសប្រហែស ការខ្វះចំណេះដឹង ឬកំហុសឆ្គងដោយអចេតនា អាចបង្កើតជាចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពដ៏ធំ នាំឱ្យមានការវាយប្រហារបែប Social Engineering។

ស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព

ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ិនធឺណិតនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមបានកើនឡើងដល់ ៧៧.៩៣ លាននាក់ ដែលគ្របដណ្តប់ ៧៩.១% នៃប្រជាជនសរុបក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ (យោងតាមស្ថិតិពី Social & Meltwater)។ កត្តានេះបង្កើតបានជាបរិស្ថានអំណោយផលសម្រាប់ការវាយប្រហារអនឡាញ ជាពិសេសនៅពេលដែលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ប្រជាជនវៀតណាមច្រើនជាងពីរភាគបីកំពុងត្រូវ​បាន​រក្សាទុក និងប្រមូលផ្តុំនៅលើលំហអ៊ិនធឺណិត។

របាយការណ៍សុវត្ថិភាពអ៊ិនធឺណិតនាពេលថ្មីៗនេះបង្ហាញថា ចំនួនចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពកំពុងតែកើនឡើងយ៉ាងរហ័ស ជាពិសេសនៅក្នុងឧស្សាហកម្មដែលមានទិន្នន័យដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចជាវិស័យសុខាភិបាល ហិរញ្ញវត្ថុ និងពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក (E-commerce)។ បន្ថែមពីនេះ មិនត្រឹមតែអាជីវកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបុគ្គលក៏បានក្លាយជាគោលដៅនៃការវាយប្រហារពី Hackers ផងដែរ។

យោងតាមរបាយការណ៍ពីនាយកដ្ឋានសុវត្ថិភាពព័ត៌មាន (ក្រសួងព័ត៌មាន និងទំនាក់ទំនង) ការហៅទូរស័ព្ទរំខាន (Spam calls) ច្រើនជាង ៧៧ លានលើកត្រូវ​បាន​កត់ត្រាក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដែលកើនឡើង ៥៤.៦% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ មិនត្រឹមតែការហៅទូរស័ព្ទប៉ុណ្ណោះទេ បរិមាណសារ Spam ក៏បានកើនឡើងយ៉ាងរហ័ស អមដោយការកើនឡើងនៃអត្រាបោកប្រាស់អនឡាញរហូតដល់ ៦៤.៧៨% ធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២២។ ចំពោះមុខស្ថានភាពនេះ អាជីវកម្មត្រូវតែអនុវត្តវិធានការសុវត្ថិភាពឱ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងការពារទិន្នន័យរបស់ក្រុមហ៊ុន។

ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពទូទៅមួយចំនួន

នៅក្នុងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពអ៊ិនធឺណិត មានចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពទូទៅមួយចំនួនដែលអាជីវកម្មងាយនឹងជួបប្រទះ ដូចជា៖

- Broken Authentication៖ នេះជាចំណុចខ្សោយទាក់ទងនឹងការផ្ទៀងផ្ទាត់អ្នកប្រើប្រាស់មិនបានត្រឹមត្រូវ (Session Management) ដែលជាលទ្ធផលធ្វើឱ្យ Hackers អាចលួចយកព័ត៌មាន និងចូលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធដោយប្រើប្រាស់ Credentials នៃគណនីដែលរងការខូចខាត។

- Broken Access Control៖ កើតឡើងនៅពេលដែលសិទ្ធិចូលប្រើប្រាស់ (Access Rights) ទៅកាន់ទិន្នន័យ ឬអនុមុខងារ មិនត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកវាយប្រហារចូលមើលព័ត៌មានដែលពួកគេមិនមានសិទ្ធិ។

- Cross-Site Scripting (XSS)៖ ជនខិលខូចបញ្ជូលកូដពុលទៅក្នុង Website ដើម្បីលួចទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់ ឬវាយប្រហារប្រព័ន្ធផ្សេងទៀត។

- Cross-Site Request Forgery (CSRF)៖ Hackers បោកប្រាស់អ្នកប្រើប្រាស់ឱ្យធ្វើសកម្មភាព ដោយមានបំណងធ្វើឱ្យពួកគេលាតត្រដាងទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនដោយអចេតនានៅលើ Website ដែលពួកគេកំពុង Log in។

- SQL Injection៖ នេះជាបច្ចេកទេសវាយប្រហារដ៏ពេញនិយមមួយដែលជនខិលខូចកេងចំណេញពីចំណុចខ្សោយនៅក្នុង SQL Commands ដើម្បីចូលប្រើប្រាស់ និងកែប្រែទិន្នន័យនៅក្នុង Database របស់ប្រព័ន្ធ។

- Security Misconfiguration៖ គឺជាចំណុចខ្សោយដែលកើតឡើងនៅពេលការកំណត់សុវត្ថិភាព (Security Settings) មិនត្រូវ​បាន​ Config ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ឬមិនត្រូវ​បាន​ Update ជាទៀងទាត់ ដែលបង្កើតឱកាសឱ្យ Hackers កេងចំណេញ និងវាយប្រហារប្រព័ន្ធ។

របៀបទប់ស្កាត់ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពនៅក្នុងសហគ្រាស?

ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យទាក់ទងនឹងចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព អាជីវកម្មចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តវិធានការជាក់ស្តែងដូចខាងក្រោម៖

- ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព Software និងប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការជាទៀងទាត់ (Update Regularly)៖ ធានាថា Software និងប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការទាំងអស់ត្រូវ​បាន​ Update បានទាន់ពេលវេលា ដើម្បី Patch ចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពដែលទើបតែរកឃើញថ្មីៗ។

- ប្រើប្រាស់ការផ្ទៀងផ្ទាត់ច្រើនកត្តា (MFA)៖ ដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ MFA ដើម្បីពង្រឹងសុវត្ថិភាពសម្រាប់គណនីអ្នកប្រើប្រាស់ កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការជ្រៀតចូលដោយសារការលេចធ្លាយ Credentials។

- ពិនិត្យសិទ្ធិចូលប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់ (Audit Access Privileges)៖ ធានាថាមានតែបុគ្គលិកដែលមានការអនុញ្ញាតប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចចូលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ និងទិន្នន័យសំខាន់ៗបាន។ បង្កើតកម្រិត Access Control ផ្អែកលើតួនាទី និងភារកិច្ចជាក់ស្តែងរបស់បុគ្គលិកម្នាក់ៗ។

- បង្កើតគោលការណ៍គ្រប់គ្រង Password រឹងមាំ៖ តម្រូវឱ្យបុគ្គលិកប្រើប្រាស់ Password ស្មុគស្មាញ និងផ្លាស់ប្តូរ Password ជាទៀងទាត់។

- ប្រើប្រាស់ Firewall និង Software សុវត្ថិភាព៖ ដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ Firewall, Antivirus Software និងប្រព័ន្ធស្វែងរកការជ្រៀតចូល (IDS) ដើម្បីការពារប្រព័ន្ធប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហារពីខាងក្រៅ។

- បណ្តុះបណ្តាល និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់បុគ្គលិកអំពី Cybersecurity៖ រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បណ្តុះបណ្តាលជាទៀងទាត់សម្រាប់បុគ្គលិកអំពីចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព របៀបសម្គាល់ការវាយប្រហារតាមអ៊ិនធឺណិត និងវិធានការចាំបាច់ដើម្បីការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន។

- ធ្វើការសវនកម្មសុវត្ថិភាពជាទៀងទាត់ (Periodic Security Audits)៖ ធ្វើការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃលើស្ថានភាពសុវត្ថិភាពរបស់ប្រព័ន្ធជាញឹកញាប់ ដើម្បីរកឃើញ និងជួសជុលចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាព tiềm năng។

- ធ្វើការ Backup ទិន្នន័យជាទៀងទាត់៖ បង្កើតគោលការណ៍ Automatic Data Backup និងរក្សាទុក Backup ក្នុងទីតាំងមានសុវត្ថិភាព ដើម្បីអាចស្តារទិន្នន័យឡើងវិញបានក្នុងករណីមានការវាយប្រហារកើតឡើង។

- តាមដាន និងរកឃើញការគំរាមកំហែងឱ្យបានឆាប់រហ័ស (Early Detection)៖ ដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតាមដានជាប្រចាំ ដើម្បីរកឃើញសកម្មភាពមិនធម្មតា ឬសញ្ញានៃការវាយប្រហារតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង (Real-time) ដែលជួយឱ្យអាជីវកម្មឆ្លើយតបបានយ៉ាងរហ័សនៅពេលមាន incident កើតឡើង។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ការយល់ដឹង និងការគ្រប់គ្រងចំណុចខ្សោយសុវត្ថិភាពគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃយុទ្ធសាស្ត្រការពារប្រព័ន្ធព័ត៌មានរបស់សហគ្រាស។ ពីព្រោះចំណុចខ្សោយទាំងនេះមិនត្រឹមតែគំរាមកំហែងដល់សុវត្ថិភាពទិន្នន័យប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មទាំងមូលផងដែរ។

Vcloudia Cloud Server – សេវាកម្ម Cloud ដែលលោកអ្នកអាចទុកចិត្តបាន

ប្រសិនបើអ្នកកំពុងព្រួយបារម្ភអំពីបញ្ហាកំហិតនៃ Cloud Server សេវាកម្ម Cloud Server ពី Vcloudia គឺជាដំណោះស្រាយដ៏សមស្របសម្រាប់អាជីវកម្មគ្រប់ទំហំ។ ជាមួយនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប និងការគាំទ្រយ៉ាងទូលំទូលាយ Vcloudia ផ្តល់ជូននូវ៖

- ការតភ្ជាប់ប្រកបដោយថាមពល៖ ធានាការចូលប្រើប្រាស់បានស្ថិតស្ថេរ ២៤/៧

- ស្តង់ដារសុវត្ថិភាពកម្រិតខ្ពស់៖ អនុលោមតាមវិញ្ញាបនបត្រអន្តរជាតិដូចជា ISO 27001:2013, ISO 20000:2018, ISO 9001:2015

- កញ្ចប់តម្លៃមានភាពបត់បែន៖ រៀបចំឡើងយ៉ាងពិសេសទៅតាមតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់អាជីវកម្ម

- ការគាំទ្របច្ចេកទេសពីអ្នកជំនាញ៖ ជួយឱ្យការផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យ (Migration) និងការដំឡើងប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តទៅបានរហ័ស សុវត្ថិភាព និងមានរលូន

ព័ត៌មានទំនាក់ទំនង៖

- Hotline: +855 888 55 66 08 (ឥតគិតថ្លៃ)

- Fanpage: https://www.facebook.com/vcloudia/

- Website: https://vcloudia.com